OS MEUS COMEZOS COS LIBROS

| 0 comments

Como lector consciente diso, resúltame moi difícil poñerlle data exacta aos meus primeiros pasos polo mundo da narrativa. Gustaríame, pero tampouco son capaz de lembrar os primeiros libros que lin con verdadeira fruición, pois hai unha sucesión de títulos, unha especie de totum revolutum, que se amontoan na miña memoria dun modo anárquico e que me impiden realizar unha cronoloxía máis ou menos fiable. Algún día falarei deles. Quen pode enumerar, despois de taitantos anos, os diferentes libros que foron caendo nas súas mans nos seus primeiros balbuceos literarios cunha escrupulosa orde? Eu, desde logo, non. Talvez o primeiro foi Páxinas da infancia ou sexa o libro dos deberes dos nenos (sic). Aínda o conservo. Non, non foi leste. Leste serviu para perfeccionar a lectura e deixar de silabear e lía co meu tío Filoso as súas páxinas tres tardes por semana.
Coa poesía todo foi moi diferente. Teño plena consciencia diso. O meu achegamento ao verso galego foi tardío, e nun principio rengueante, pois ocorreu cando xa pisaba coa ilusión do principiante os corredores do meu entrañable, pero xélida escola universitaria Escuni, na rúa Jerte, xunto á majestuosa basílica de San Francisco o Grande. Recordo que, despois de moitos quebradizos de cabeza, decidín que o meu primeiro traballo serio de Literatura versase sobre o 17 de maio, DÍA DÁS LETRAS GALEGAS, que aquel ano homenaxeaba a Manuel Antonio, un dos poetas vangardistas galegos máis destacados. Para iso utilicei unha antoloxía que descansaba un día si e outro tamén na mesa do despacho do meu pai. Antoloxía poética con tapas verdes de cartoné e páxinas desgastadas polo uso do profesor Varela Jácome. Ese mesmo libro que posteriormente non me devolveu un compañeiro da facultade cando, cheo de candidez, deixeillo para que saborease a musicalidad dos versos galegos. Circunstancias da vida, anos máis tarde puiden facerme cun exemplar similar nunha vella librería da rúa Nova de Santiago. Que melódico espertar no verso galego e canto tempo desaproveitado!
Co verso en castelán topeime de bruzos aos doce anos máis ou menos. Naquela época ía comer á miña casa case todos os días un tío meu que, pola desgraciada Guerra Civil, nunca puido alcanzar a estabilidade, a pesar de ser un brillante licenciado en Ciencias Exactas. Este bo home (o primixenio e antes mencionado Filoso) inicioume na lectura do Quixote e no pracer do verso. Unha tarde, mentres eu devoraba un sabrosísimo bocadillo de xamón e queixo, comezou a lerme os versos dun tal Rubén Darío. De súpeto detívose. Estes versos son para maiores, falara para si. Certo que esas palabras nun mozo de doce anos converteron ese libro nun obxectivo prioritario para a súa inmediata lectura. Unha provocación total! Unha aldrabada de curiosidade na miña xa esperta voracidade literaria! Uns días despois, mentres o meu tío quedaba durmido por mor das súas malas noites ─como Alonso Quijano─ eu puiden collerlle ese descuadernado libro da editorial Ebro. Cando o puiden ollear, ocorreu algo sorprendente: en lugar de cebar a miña ávida curiosidade con anheladas palabras e con situacións que eu esperaba prohibidas, o que ocorreu foi que non entendín nada de nada. Desolación absoluta. Falaba da rama dunha árbore que estaba a piques de ser esnaquizada por unha vida cansa, mencionaba uns nomes extranísimos e, entre unha infinidade de palabras incomprensibles para min, aparecía a palabra bico. E para isto urdí unha estratexia case militar, para non entender nin o máis sinxelo dos versos! Recoñezo que todo aquilo soaba moi ben, pero a miña idea de ‘para maiores’ distaba moitísimo do que aquel gran poeta plasmara nos seus poemas.
Como conta Vargas Llosa na súa primeira experiencia coa poesía, eses versos causaron en min un certo desasosego e unha comezón terribles nos días seguintes. Na miña inocencia impúber algo se habilitou no meu interior, algo que aínda latexa con pracenteira virulencia cada vez que un poemario cae nas miñas mans, xa sexan os versos azuis e as prosas profanas do poeta nicaraguano, xa sexan os versos descoñecidos dun aprendiz de poeta. Un algo que se encargaría de potenciar o meu inesquecible profesor Eduardo Tejero na antes mencionada Escuni uns anos máis tarde.
Mesmo estou de acordo cando di que na poesía está o pecado, a transgresión e os baixos fondos da vida mesma.

Author: José María Máiz Togores

Profesor e escritor. O primeiro, de seguro. O segundo, iso creo.

Deja un comentario

Required fields are marked *.


Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios.