11/08/2018
por José María Máiz Togores
0 comentarios

TI NON ES ESCRITOR (CERTEZAS E DÚBIDAS DE FILOSO)

Onte estiven a falar co meu alter ego. Foi unha conversa moi dura, pois el comezara xa cunha frase ferinte: Ti non es escritor. E por que? Non hai escritor se non hai recoñecemento público. Mentira, dixen eu removéndome no meu asento. A ti quen te coñece? De ti quen fala? Contesta. Deixa a cervexa e contesta. O outro día morrera unha coñecida personaxe e na prensa galega desvivíronse  pola súa escrita. Queres que morra para ver se falan de min? Tranquilo, que de ti non falaría nin quen ten a voz do mudo. Que historia creaches ti? Teño varios libros publicados e varios no meu ordenador esperando o momento oportuno. O  único que fas ti é unha serie de artigos, que ti tes a ousadía de chamar textos literarios. Son farrapos que un escritor calquera baleiraría na súa papeleira de reciclaxe sen o menor xesto de desencanto. Non é certo. Teño máis cousas. Inda así, a min gústanme moito, porque o que eu quero é escribir unas pequerrechas historias que alguén, na súa soidade, lea con certo interese nun intre. E o teu editor que di? Ha. Perdón, que ti non tes diso. Certo que me falta o gran libro que me catapulte á fama. Non a lograrás anque vivas, como os gatos, sete vidas. Nin o procuro. Ha. De verdade. Confórmome polo de agora con mis poucos lectores. Ó mellor non son tan poucos. Nin cheo de viño o cres. Se non paras de buscar no Correo Gallego, en outras firmas máis recoñecidas, que alguén te comente ou te cite. Gardas silencio. Logo é verdade. Queres que o teus lectores saiban o que podes chegar a facer por un comentario de Alfredo Conde, Fernández Trigo ou de calquera ‘escritor’ do teu xornal? E xa non digamos se entraran con asiduidade en calquera dos teus blogues. Queres? Outra vez gardas silencio. José María, vas por mal camiño. Es un refugallo pretensioso. Canto antes saibas o tu sitio neste mundo das letras, menos ansiedade literaria terás. Si eu sei que hai tres tipos de escritores: os autores das grandes obras, sexan coñecidos ou non, os autores de miudezas literarias que pelexan pola palabra coma titáns e aqueles que inda non escribiron nada. Esa clasificación é tan ridícula coma a túa vida de escritor. Xa estás cabreado, e logo dis que aceptas calquera crítica. Queres seguir dándome pau tras pau? Collinlle o gusta á cousa. E xa non falemos do teu galego. Non é galego nin é nada que se lle asemelle. Lembras o galego da aldea na que ti veraneaches tantos anos? Como vou esquecer o galego de Bertamiráns. Téñoo presente sempre. Pois o teu e aquel parécense coma un ovo a unha castaña. Vaia castelanismo! Parece que escribes cun dicionario na túa beira. E iso é malo? Non. Pero deixa que a túa man flúa sen arquetipos oficialistas. Non ves que o galego de hoxe é o galego que queren en San Caetano e arredores, non é o galego da aldea. E quedan aldeas? Boa pregunta, José María. É moi difícil escribir aquel galego. Xa non existe. Os rapaces que falan galego fano segundo o que estudian nas gramáticas e nos libros de texto. E moitos destes últimos baixo as directrices da consellería correspondente. Non tes nin idea da problemática do galego. Nin idea. Xa o sei. Mellor que por aí non sigas. E o teu galego está a anos luz dos lusistas. Xa o sei. Non pretendo escribir como eles. Eu son máis do galego de seu. Non da fusión cos portugueses. Pois o tes claro. Na indefinición non se pode vivir hoxe en día. Non creo que sexa tan difícil. Xa. Xa. Xa. E agora dirasme aquilo de que ti non escribes nin de sociopolítica, nin de relixión nin de fútbol. Que prosmeiro es, amighiño. Mais é a verdade. Non quero escribir deses temas. Estou a facer memoria. Na túa época de O Correo Galego e Galicia-Hoxe algún escribiches. Non carraspexes. Velo. Antes cóllese a un mentireiro que a un coxo. E este castelanismo teu que? Ti si podes castrapear i eu non. O certo é que o teu galego é abondo de artificial. Pois galegos que me leron en tempos pasados falan moi ben do meu galego. Son deses que queren quedar ben con todo o mundo. Escoita a voz de verdadeiros persoeiros do galego. Arrepían dos teus escritos. Cada vez que ven o teu nome baixo un texto en galego rosman por todos os  recantos berrando o que non está nos escritos. E os meus seguidores do meu blogue en galego? Neste mundo ten que haber de todo, José María. Es un irrespectuoso. Xa non quero falar máis contigo. Polos meus seguidores do meu blogue son capaz de facer calquera cousa. Son o mellor que teño. E ti estás un pouquiño celoso. Cada vez estás máis afastado da realidade. Quen dixo esta derradeira frase. José María? O seu alter ego? Non cho sei.

04/08/2018
por José María Máiz Togores
0 comentarios

A MORTA (TOLO POR TI)

Si. A noticia correu como un regueiro de pólvora. Si. Morreu. Está confirmado. As máis altas instancias do país gardan silencio ante a precisa pregunta da súa defunción. De súpeto, por todas as rúas da capital galega, unha infinidade de individuos anónimos maniféstanse incrédulos e desconfiados ante a nova que vai marcar un antes e un despois na nación na que vivimos. Caras de carraxenta sorpresa, de iracunda rabia, de tardía emoción, de atrabiliaria contrición, de humilde pesadume e de bilioso odio. Pero non saben a quen dirixirse. Todo é un baleiro asfixiante. A ritmo vertixinoso sucédense os guasaps, as mensaxes e os correos. Todos eles para corroborar unha información que estalou en plena campaña publicitaria. Alcatreante para algúns. Son uns hipócritas, di un ancián en plena rúa Nova, protexido da choiva baixo un soportal. Quitáronlle o osíxeno voluntariamente e agora pondérana coma se fosen honrados depositarios da fe pública. O tanatorio é un fervedoiro. É tal a trasfega de persoas de toda índole que cruzan os corredores do devandito lugar que ninguén se detivo a preguntar como ocorreu o feito lutuoso. A resposta é concisa cando a algún membro da Xunta insinúaselle unha man fría, executora e miserable: non sabemos nada. Os cidadáns acoden ao tanatorio por diversos motivos: estes, os máis homicidas, para ver se realmente a morta está morta ou é soamente un finximento, como tantos outros ata a data; aqueles, os máis afectuosos e sinceros, para transmitir a quen corresponda o seu máis sentido pésame e ofrecerse como voluntarios para calquera tarefa que se precise; e eses, os finxidos e comediantes, para que o seu rostro apareza ben diáfano na primeira páxina dos diarios como mestrantes dunha cerimonia á que asisten unicamente para evitar unha vergoñosa ausencia. Ela naceu hai moito tempo, moitísimo. Cando era unha infante foi a delicia de todo un batallón de individuos que vían en tal criatura o pracer do ben feito e do sensual, ademais de valer como encanadora das iras máis lacerantes. Foi a protagonista durante eses anos dunha felicidade que a converteu, para algúns, en case inmortal. Pero chegou o primeiro contratempo. De súpeto caeu no esquecemento. Pisada e atropelada por un irmán desapiadado, encerrouse nun pequeno cubículo. Pensou que sería suficiente, mais a realidade foi diametralmente oposta. Deambulou como alma en pena por unha infinidade de cidades e en todas elas foi rexeitada, desprazada e esquecida. Con que algarabía celebrárono algúns! Só nalgúns pobos e nas aldeas foi recibida como quen foi de pequena: unha adolescente agraciada e espléndida. Como gozaron os aldeáns da súa alegría! Decidiron adoutala, dese modo sempre estará protexida. Na madurez tivo uns anos durísimos. Anos de esquecemento e desapego. Xa sabemos do egoísmo do ser humano. O irmán, que non necesitaba axuda, pois era o máis forte, mirábaa de esguello e repartíalle unhas migallas cando a vía feita unhas feces, cando intuía que a voz pública podíalle atribuír o papel de homicida. E é certo que neses anos todo o mundo dábaa por morta. Pero cruzóuselle polo camiño unha muller que a puxo de novo no seu lugar. De aldea, claro. Non podía ser outra. Esta muller, co seu traballo, encumeouna no máis alto da dignidade humana. Como nunha montaña rusa, o seu tempo pasou. E volveu a negrume, as tebras e a falta de vida. O irmán maior quería todo o espazo para el só. Non entendía de xenerosidade. A diversidade de pareceres era pouco menos que pecado. E agora, que parecía que volvía vivir, chegou unha xeración nova que a lanzou ao féretro dos mortos. De quen falo? Da lingua galega.

filoso@filoso.gal

12/07/2018
por José María Máiz Togores
0 comentarios

CAPÍTULO I (TÚ)

Ayer nos volvimos a ver. Bueno, no tuvo por qué ser ayer mismo. Pudo ser cualquier día. Sí. En realidad, te volví a ver yo. Tú ni me viste, ni me sentiste, ni me intuiste. O eso creo al menos. Mi torpeza es inversamente proporcional a mis ansias de distinguirte entre la multitud. Sigo creyendo, en mi inocencia pura, que tú eres la mujer ideal… de mis sueños. Ya bauticé hace tiempo como un desgraciado aquelarre de sensaciones convulsas y siempre reprimidas ‘nuestra confluencia’. Estabas en una de esas terrazas que en los últimos tiempos frecuentas, y con ese grupito de amigos y amigas que actualmente vela por tu bien vivir. Piensa que esa armadura es de barro y que la lluvia la puede deshacer. ¿Cuándo te veré sola? Imposible. ¿Sabes? Me gustaría. ¿Sabes? Lo estoy deseando. Y cuanto más lo anhelo más te alejas de mí. O más obstáculos pones en nuestra aproximación física, que no mental y anímica. ¿Cómo lograr que mis afanes se conviertan un día en una desembalsamada realidad? Mis empeños huelen a alcanfor y a naftalina. Son del siglo pasado casi. Los conservas en vinagre y los recuerdos se vuelven endebles y quebradizos, además de acerbos, desagradables y amarillentos, me espetó una ‘conocida’ en una reunión de amigos cuando sonó en mi móvil la canción de Hoy la vi. No vamos a enjuiciar los gustos personales de cada uno, atajó una voz femenina el exabrupto. A mí también me gusta Enrique Urquijo y no soy un elefante moribundo. Lo digo por mi tamaño, bromeó una presente en esa soirée, como la quiso bautizar remilgadamente la anfitriona. Otra digresión, José María, otra digresión. Una buena amiga, especialista en el análisis de los caracteres ajenos, me dice en tiempo real que debo rehacer mi vida matando a Enrique Urquijo. Y si es necesario a Antonio Vega y a Antonio Flores. Están contaminando, me argumenta, mi existencia. Son el elixir de tu podredumbre. Hay algo denso, ungido, asentado en el fondo de ti que te repite como una señal idéntica un luto de súbitos tesoros. Y tú te lo crees. Y tú sales a su encuentro como un devoto acoge en el regazo, cada año, su ansiada procesión. Te contaminan. Te vician. Te infectan. Te impurifican. Te emponzoñan. Corrompen y ensombrecen lo poco de vida que hay en ti cuando te apartas de tu extrañamiento emocional. Y yo me niego a creer en esa labor de infestación, de agente patógeno de los tres cantantes antes mencionados. ¿Cómo ejecutar a un hombre que lleva en mi memoria musical, y existencial, desde que yo tenía veinte años? ¿Cómo extirpar de mi memoria a los dos Antonios, que habitan en mí descalzos de imposturas? ¿Cómo deshacerme de canciones como Hoy no, Volver a ser un niño, El sitio de mi recreo o Siete vidas? Ellos nunca han dejado en mí nada que dolor parezca. Pues yo no lo percibo así. ¿O acaso no recuerdas mi recidivante batallita del concierto que presencié el 9 de febrero de 1980 en la Escuela de Ingenieros Técnicos de Caminos, Canales y Puertos de la Universidad Politécnica de Madrid? No, no, tranquila, que no te vuelvo a contar aquella inolvidable actuación de Tos, los futuros Secretos, y su hoy celebérrimo Déjame. Allí descubrí a Enrique Urquijo y los primeros síntomas de su doloroso vivir. José María, no te enrolles, ve al grano, al meollo de la cuestión. Vuelvo a la terraza. Estabas cual extranjera en patria ajena (sic), pensé en aquel momento. Te empeñabas en parecer natural y espontánea, pero el brillo de tus ojos ―no lo veía, lo intuía― me decía que algo no iba bien. Sonreías. No. No era una sonrisa espontánea. No. Premeditada. ¿Por qué? ¿Por querer aparentar normalidad ante tus ‘amigos’? No lo sé. Lo que sí sé a día de hoy es que no estabas ni tranquila ni apacible ni dueña de ti. Exhalabas embriaguez de pensamiento. Tu mente estaba embotada y mirabas tu móvil con disipada emoción. ¿Esperabas una llamada? ¿De quién? Nunca me lo dirás. Yo volvía de mi detestable horita de natación ―¡malditos  y descuartizadores cuarenta y cinco minutos!― y fue nuestro progresivo acercamiento un minuto interminable. Iba descompuesto, descuadernado, como diría Quevedo, exhausto, fatigoso… Y no sé cuántos adjetivos más para calificar mi patético estado aquel crucial minuto. La de veces que he soñado un encuentro contigo en una atractiva conjunción. Y tuvo que ser ayer, cuando ciego de cansancio me bamboleaba de un extremo a otro de la acera, cuando hipersensibilizado por el ‘barniz’ del cloro torpedeaba apestosos, diabólicos y hediondos pensamientos. ¿Recuerdas nuestra última conversación? Abrupta y escabrosa, la calificaste tú. Yo, aún diría más, obscena. Fue un intercambio de mensajes en absoluto de personas adultas. En aquella ocasión brotaron de nuestros interiores dos exacerbados adolescentes que se recriminaron a la cara, como en madrugadas de convivencias o viajes de fin de curso, un sinfín de comportamientos sucios y reprobables.  Nadie me prohibirá nunca estar sola, me remataste. No me siento en absoluto orgulloso de aquello. Por eso quiero restañar la herida, pero tú nada, tú te cobijas en una ‘congregación’ de almas generosas que sólo quieren ayudarte. O eso dicen ellos. Pero ten cuidado, en mi opinión sólo te ofrecen hojas verdes secas. Se me hizo eterno ese minuto. Cuando te perdí de vista, seguías manipulando tu teléfono a instancias de quien tenías a tu izquierda. ¿Continuabas esperando una llamada? ¿De quién? ¡Qué forzada sonrisa dibujaste! Como si tu mente y tu alma estuvieran a mil leguas de tu ubicación física. Y en ese preciso instante, cuando ya mis ojos te perdían de vista, creí adivinar que izabas el rostro en un ademán de complacencia ante las palabras que acababas de oír de unos de tus falsos protectores. Y fue entonces cuando soñé, indefenso ante tu gesto, que me mirabas unos segundos.

filoso@filoso.gal

23/06/2018
por José María Máiz Togores
0 comentarios

TU PIEL

Quise tocar tu piel con mi aliento.
Me miraste con una desidia propia
del hartazgo que produce en ti
el pulso de un inmaduro envejecido.
Pronuncié mil disculpas
en un torbellino de placeres efímeros
que te recordaron,
lo vi en tu mirada,
nuestro primer encuentro
en aquella destartalada habitación
de la Gran Vía madrileña.
De ti todo me excita,
dije en aquella ocasión,
desde el largo túnel
de tu calculada ambigüedad
hasta el reflejo que provoca tu pecho
cuando se desmorona sobre mi frente
al son de una vertiginosa melodía
de cuerpos embriagados.

filoso@filoso.gal

16/06/2018
por José María Máiz Togores
0 comentarios

A FOLLA

Caeu a folla das miñas mans
nun chan cheo de soidades.
Quixen collela,
pero un raparigo de pelos louros
saíu correndo
con ela
sen saber que era iso.
Dende lonxe
vin que facía un avión
e que, cunha inxenua enerxía,
pelexaba porque voara
polo novo ceo da súa idade.
Imposíbel.
E botou a folla nunha papeleira
chea de encostrados relembros.
A xuventude
non entende que unha vida
chea de recordos
pesa máis
que calquera forza milagrenta.

filoso@filoso.gal