Archivo

Archivo para julio, 2014
viernes, 25 de julio de 2014

Maluntocracia

De entre as frases feitas e os refráns, teño un especial interese nas primeiras. Distínguense pola súa antigüidade: mentres estes últimos reflicten un acervo xerado no pasado, as primeiras son unha especie de estado da arte do pensamento convencional, trazos seguramente fragmentarios da nosa conciencia colectiva. Non importa se son certos ou non, a súa relevancia ven da súa capacidade para formatear a nosa visión das cousas.

Hoxe andaba a cavilar no aserto de que temos o que nos merecemos. O rechamante desta frase é que so se usa en senso negativo, tanto no plano colectivo como no individual. Se nunha conversa emerxe o debate político, digamos por exemplo, sobre os recortes na sanidade ou a reforma laboral, alguén haberá de sentenciar con ela. Do mesmo modo é fácil que ante as faltas dos demais alguén dictamine de igual modo. Da igual se un fracasa nos negocios por buenista ou por explotador, alguén sentenciará que ten o que se merece.

Ao contrario e máis estraño. Raramente escoitaremos dicir que o Premio Nobel de Medicina ten o que se merece cando lle conceden o galardón, ou que unha cidade ten o que se merece se a designan Capital Europea da Cultura. Non fica claro nesta cosmovisión que o éxito sexa consecuencia dos nosos méritos e, por tanto, o mérito non parece un valor especialmente apreciado. O demérito, en cambio, é amplamente considerado e discutido. Somos unha sociedade maluntocrática, o mal é a nosa medida das cousas.

Non digo que a meritocracia nos vaia levar cara un mundo perfectamente xusto, pero como utopía e ben máis bonita, ¿non?

Gonzalo Rodríguez

Galiza Vaiven

domingo, 13 de julio de 2014

SANTIAGO

Cando eu viñen vivir a Santiago, sobre o ano 96, descubrín unha cidade que engaiolaba. Coma en El Ángel Exterminador, un estraño magnetismo nos matiña atrapados nela. Compostela posuía entón mil encantos: era aberta, cosmopolita e culta, acollía unha multitude de estudantes provenientes de todo Galicia, novos funcionarios da Xunta, veciñanza popular da bisbarra, peregrinos e turistas. Un cóctel social moi atractivo, con abundancia de persoas xoves e inquedas, que derivaba nunha atmosfera creativa, efervescente, da que xurdían propostas artísticas e empresariais, a modo dos procesos virtuosos que cita Richard Florida.

Ese aliñamento social foi intelixentemente arroupado por un urbanismo amable e coidadoso, que abría zonas verdes, valorizaba a arquitectura tradicional e gañaba premios internacionais, para orgullo de todos os galegos (si, xa sabemos que a costa de facer unha cidade decorado a prezos exorbitantes, coa conseguinte expulsión de poboación a concellos limítrofes).

Foi unha miraxe?

Desde hai dez ou doce anos todo foi decaendo. Moito antes da crise económica xa notabamos unha cidadanía máis átona, unha noite máis provinciana, un certo despoboamento vital… e o retorno do vello Santiago conservador e clerical, o das boas familias rendistas de extracción rural. Daría a sensación de que a cidade tivese vivido un esplendor artificial de tres décadas, propiciado polo baby boom e o incremento da matrícula universitaria, polo nacemento da Xunta e a chegada de miles de traballadores, é dicir, por unha riada de cartos públicos, e que agora volvese ao seu molde orixinal. A Universidade foise achicando, e os funcionarios da autonomía xa teñen corenta e pico ou cincuenta anos, con vivenda, descendencia e vida en Bertamiráns ou Milladoiro.

Esta dinámica recesiva viuse intensificada pola podremia política e a parálise do goberno municipal na actual lexislatura, sen iniciativa nin proxectos motores. Agardamos que agrome algún tipo de reacción cívica que permita deliñar un horizonte ilusionante. Con todo, e a pesar desta súa languidez (oxalá que pasaxeira), cómpre dicir que os namorados de Santiago seguímola sentindo cálida, divertida, pícara e sedutora… Tanto nas duras como nas maduras.

Marcos Lorenzo

Galiza Vaiven