Ao ecoloxismo débeselle o medrar desa conciencia e, en consecuencia, moitas das reaccións dos gobernos. Entre estas, as figuras de protección da natureza adquiriron un papel central, especialmente a partir da creación, no 1948, da Unión Internacional de Conservación da Natureza (UICN), que se encarga da clasificación dos espazos naturais para a xestión das áreas protexidas, das listaxes vermellas de especies ameazadas, etc. Destas categorizacións depende por exemplo a pouco empregada Lei galega de conservación da natureza (9/2001).

Porén, estas figuras de protección non abondan. Por simplificar, resultan moitas veces nun arquipélago de “illas de conservación” que, se ben preservan -e con limitacións- determinados espazos, non están conectadas entre elas. Esta foi unha das razóns para crear a Directiva Hábitats da UE, que apelou á constitución dunha rede moito máis ampla -Natura 2000- de espazos a nivel europeo.

O Plan director da Rede Natura que acaba de presentar a Xunta atenta contra esta idea, se cadra unha das máis lúcidas que tivo a convulsa historia da UE. Atenta contra anos de loitas pola conservación da natureza, contra o noso patrimonio común e contra a nosa conciencia colectiva. Non abonda con que os espazos da Rede Natura galega sumen unha superficie ridícula -preto dun 12% fronte ó case 25% do Estado e da propia UE, ou o 20% de Portugal- e tampouco con que dende a administración se estea a dar a idea, á mantenta, de que os únicos espazos que hai que coidar son os da dita Rede. Asemade, así evitan facer os necesarios plans de ordenación, uso e xestión para cada un dos Lugares de Interese Comunitario (LIC) desta rede, que tamén faltan na maioría dos espazos protexidos pola lei 9/2001.

Hai máis. A Xunta decidiu que, sexa cal for o nivel de conservación establecido para cada anaco da rede -só o 26% terá o máximo-, a acuicultura en terra é un “interese público de primeira orde” -como o fútbol para Mariano Rajoy-, e poderase instalar en calquera lugar demandado pola patronal do peixe plano.

“A Xunta interpreta ao seu antollo a directiva europea sobre espazos Rede Natura para, baixo a aparencia de razóns de orde pública, favorecer intereses empresarias”, denunciou Ana Miranda en Bruxelas. Diante dun Goberno que teima en esnaquizar o país, se cadra só nos queda iso, Bruxelas, e por suposto espertar novamente esa conciencia ambiental que fixo que, nos últimos anos, dúas das maiores rebelións populares -Nunca Máis e Galiza Non se Vende- resultaran da indignación ante os desastres ambientais. Próxima parada, Touriñán.

E hai tamén unha fractura na política, nos partidos, nas institucións. Unha fractura na orixe, outra no camiño e outra no destino. As datas de consumo preferente caducaron de vez. Xa non serven. Viven noutro mundo, autistas e alporizados, con medo, medo á democracia, á xente, ás propostas e ás disidencias, á diversidade e á imaxinación. Medo ao outro. Viven obsesionados coa militancia, cunhas vulgares caixas de cristal enchidas de sobres brancos, e negras esperanzas, fóra das rúas, fóra das xentes, afastados das bases sociais que un día, xa non lembro cando, lle cederon unha representación por eles prostituída, enlixada, desprezada, ultraxada.

En estando todo rachado, desestruturado, inconexo e desencontrado, só podemos pensar en recompoñer, ou se cadra compoñer de novo, ou simplemente poñer. Sen prefixos. Sen máis.

Espazos. Cómpren novos espazos. De participación, de encontro, de intercambio de experiencias, de vivires, de anhelos e de esperanzas. Espazos para falar, para dicir, para escoitar, para decidir, para construír. Espazos útiles, vinculantes, nosos. Espazos, moitos e variados espazos. Grandes e pequenos, individuais e colectivos. Espazos comúns e espazos con espazo, abertos, transparentes. Espazos. Sobre todo espazos.

A idea do tigre vexetariano, que sería unha sorte de capitalismo verde ou Green New Deal, planou dende o estoupido da crise en 2007-2008, cando Nacións Unidas o anunciou coma unha estratexia necesaria para rescatar as economías mundiais, respondendo á vez ao reto da mudanza climática, daquela posta de relevo polo cuarto informe do Panel Intergobernamental do Cambio Climático (IPCC). Trataríase, ao cabo, de recuperar o espírito que Roosevelt aplicou nos anos 30 para superar a Gran Depresión, mais desta vez atendendo a esa nova variábel, coa aposta por unha economía de baixo carbono, con enerxías renovábeis, traballos verdes, eficiencia e aforro enerxético, etc. Mais como a ocorrencia do Boaventura non deixa de ser un certo oxímoro, un absurdo, a idea agonizou nun vira-vira. A unción déronlla probabelmente no Cumio de Copenhaguen de 2009, cando se certificou que a voracidade da economía financeira e a curta ollada dos mandatarios mundiais, así como as novas pretensións -tan lexítimas como irresponsábeis- dos países emerxentes e do G-20, facían imposíbel alcanzar un Kioto II. Un ano despois, na COP-16 de Cancún producíase o soterramento e a COP-17, a celebrar en Durban a finais deste ano, será con toda seguridade o escenario das exequias.

Deste xeito, logo do estoupido da crise, a irracional solución pasa por seguir a engordar o tigre carnívoro, só con certas maquillaxes na dieta. No entanto, esta segue a ter como proteína primaria unha mestura de combustíbeis fósiles que, como ninguén nega xa -todo indica que xa estamos a atravesar o pico do petróleo-, mais todo o mundo agocha, están moi próximos á súa extinción. Cando menos a baixo prezo. Primeiro será o petróleo, despois o gas, despois o carbón… mais tamén moitos recursos minerais e biolóxicos dos que depende a civilización industrial. Resulta difícil imaxinar aínda o mundo que se nos vén enriba, sen recursos e cu-nha crise ecolóxica que esnaquizará fronteiras, estados, pensares e comportamentos. O panorama que se nos pode presentar nas dúas próximas décadas foi excelentemente descrito, e poida que deixado como gran legado, por Ramón Fernández Durán en La quiebra del capitalismo global: 2000-2030, presentado por dous seus amigos na #acampadavigo o mércores pasado. Unha achega impagábel, por canto alén de focalizar inimigos e propor medidas correctoras da desdemocracia na que vivimos, cómpre que os movementos sociais teñan moi en conta que todo, absolutamente todo, está e estará condicionado pola dieta do felino.

Este sentimento colectivo explica, por exemplo, que en novembro do 2007 máis de 7.000 activistas se desprazasen a Corrubedo, que parece ficar no cabo do mundo, para se mobilizaren contra o Plano Acuícola, que proxectaba alí unha barbaridade duns 300.000 metros cadrados de formigón. Chamáronlle o “espírito de Corrubedo”, e se cadra é ese espírito no que se quere recuncar hoxe cos actos reivindicativos que hai convocados en Muros en defensa das nosas rías.

Malia o que poida parecer, o milleiro escaso de hectáreas do vizoso conxunto de humedais que conforman o Parque Natural de Corrubedo non foi protexido legalmente por mor dunha repentina doenza de sensibilidade política. Nin moito menos. Foi produto dunha década enteira de loitas populares e ecoloxistas, especialmente contra a extracción de áridos destinados á sacrosanta construción, ao pé mesmo da meirande duna móbil do noroeste peninsular. Lembro con agarimo un xigantesco SOS que debuxáramos os cativos e cativas de Corrubedo cos nosos miúdos corpos, sentados na pendente dunar a finais dos “80, por iniciativa da asociación de veciños da vila dos montes da area. A xa defunta Asociación de Veciños “As Dunas”. Non foi, xa que logo, unha loita de intereses, senón unha contaxiosa práctica común de ecoloxía mental. Unha toma de conciencia colectiva da necesidade perentoria de protexermos a nosa contorna. E a nós mesmos.

E coido que é de conciencias do que temos que falar, e ao que temos que apelar, para darlle urxente centralidade á crise ecolóxica global que padecemos. Ela reflicte o “esgotamento dun sistema que ten como motor o ter e o acumular”, como di Cândido Grzybowski. Unha crise que, de entre todas as que nos afectan -alimentar, económica, enerxética, de democracia, de desigualdade, etc.-, é a única irreversíbel e a que máis ameaza á humanidade. Porque como ben advirte Susan George, non é o planeta o que temos que salvar, xaora que este, dun xeito ou doutro seguirá, se cadra con outras especies e outros biotopos no cumio da pirámide ecolóxica. É a propia existencia da humanidade a que está en xogo.

A toma de conciencia colectiva é a que xera as loitas populares. E a experiencia di que só con estas expresións comunitarias de rebeldía e democracia rueira poden cambiar as cousas. A mudanza climática, a deforestación salvaxe, a contaminación masiva, a insoportábel destrución ambiental e a sangrante perda de biodiversidade, entre outras eivas, non deberían ser temas menores. Son os grandes temas, os tétricos efectos dunha estrutura socioeconómica global ambientalmente reaccionaria, dunha civilización caduca que, por riba, só produce desigualdades, pobreza e morte. Hoxe é un bo día, un gran día, para comezar a practicar a ecoloxía mental.

O shock, aplicado coa indución da desorientación colectiva, perda de marcos de referencia e esquecemento patolóxico da historia, é patente na UE e por suposto no Estado español, mais ten na Galiza unha singularidade. Aquí conxuga a tatcheriana instauración como alternativa única dun réxime para-absolutista, da man dunha coalición non formal de poderes económicos, mediáticos, políticos e mesmo relixiosos -isto é, da dereita que Manuel Barreiro chama “novísima”-; coa negación e destrución, salvaxe e programada, de Galiza como nación e, máis grave aínda, do que fai deste cornecho o espazo vital du-nha cidadanía.

Falo de Manolo Barreiro porque coido que é dos que mellor está a debullar no noso país o insoportábel intre histórico no que deambulamos dende que o PP recuncou en San Caetano. E cómpre saber ler e explicar comprensibelmente o que acontece para emprender a urxente reconquista da ansia colectiva por acadar unha mudanza política e social -irreversíbel- para este país.

Este náufrago do 1 de marzo, como el se define, presentou o mércores en Compostela A novísima dereita e nós. O bienio gris toupa (2.0 Editora), unha recompilación dun cento de artigos que, parafraseando ao Beiras, poderiamos cualificar como unha crónica da peste que vén, e que espiolla o bienio gobernativo que acaba de liquidar Núñez Feijoó. Gris toupa, escribe Barreiro, porque se cadra o mouro está por chegar. Ou “outra Galiza peor é probábel”, que diría Carlos Taibo.

A análise do Klein galego, dalgún xeito evoca un paralelismo entre o que acontece na Galiza actual e o Chile dos 70, a saber, o daqueles Chicago Boys de Milton Friedman, que ensaiaron aló por vez primeira o fundamentalismo do mercado en base ao consenso non consensuado de Wáshington.

Non é nada desbotábel a hipótese de que hogano Galiza sexa un laboratorio para aplicar, dende o think tank de Xénova, unha estratexia de deconstrución social e perpetuación no poder, na que imperan o axustamento estrutural a todos os niveis, o ataque ás institucións de autogoberno, a deslexitimación do sentir nacional e a parálise política á mantenta como piares. O que non teño claro é o papel de Feijoó. Se cadra é o de Arnold Charmpergker, responsábel do proxecto Friedman na Universidade Católica de Santiago -de Chile!-, e que se vía a si mesmo coma un misioneiro. Ou poida que sexa o do propio Milton, que intúo é o que apoiaría Barreiro. Ao cabo, é grazas á súa inesperada vitoria aquel 1 de marzo que un deprimido Rajoy recuperou a confianza do seu partido e desfila entre loureiros cara á Moncloa.

Dificilmente atoparemos na historia da Galiza, da Unión Europea ou mesmo mundial unha líder sindical que, logo de máis de dúas décadas envorcadas nun durísimo reaxir contra o exterminio labrego, merecera o apelativo de entrañábel. Iso é o que acontece con Lidia Senra, cuxo nome é indisociábel dunha organización, o Sindicato Labrego Galego (SLG), que como di a súa actual secretaria xeral, Carme Freire, “é unha aposta común por construír colectivamente un futuro para este pobo e para os labregos e labregas”.

Editado por Laiovento, foi publicado hai uns meses o libro Lidia Senra Rodríguez. A historia dun liderado entrañable, presentado o 18 de decembro de 2010  nunha ateigada Sala Mozart do Auditorio de Galiza. Segundo a súa autora, Tareixa Ledo, “xorde da admiración a unha muller nacida no anonimato dunha casa labrega de Terra de Lemos, e que hoxe, aos seus 52 anos, é unha feminista galega recoñecida, unha líder indiscutible do sindicalismo labrego galego e unha referencia obrigada dentro do movemento agrario europeo e internacional”. E tamén dos movementos sociais en xeral, especialmente grazas ao seu militar na Vía Campesina e o seu compromiso coa xustiza social, a cultura e a identidade de Galiza, a vida.

Integrado acaidamente na colección ‘Fóra de Serie’, porque efectivamente Lidia, como Carme, Charo, Tareixa e todas as mulleres do SLG, é unha fóra de serie; o libro non é só un repaso pola vida e o liderado innovador da súa protagonista, ou pola súa abraiante capacidade para consolidar a organización que encabezou 18 anos. Ao cabo, ela só personifica unha tan doce como heróica historia, a do compromiso doutras moitas mulleres, labregas e galegas, que nun mundo de homes entenden o poder como unha construción colectiva.

Emporiso o SLG é pura coherencia. E tamén porque falamos dun dos poucos casos nos que unha organización sindical é quen de conxugar a loita polas urxencias, para sobrevivir nun sistema que non lles gusta; cun ollar máis aló, cara o que encarna a soberanía alimentar, o anticapitalismo e o altermundismo. Sindicato por definición, mais organización social por devoción.

E por que Lidia? Xoán Carlos Carreira explícao ben: “Creo que ningunha persoa vencellada ao nacionalismo político e sindical galego ten un posto de tanta relevancia a nivel mundial, mais a penas se lle dá importancia, non só polo conxunto da sociedade galega senón, o que é peor, pola base social dese nacionalismo”.

Máis información: http://www.altermundo.org/lidia-senra-autorizada-para-loitar/

Primeira, que a historia –local ou universal– rara vez se reinventa, senón que se reproduce ciclicamente e, emporiso, cómpre tela ben presente para deseñar calquera estratexia antisistémica. A dereita, coma nos anos trinta, móvese coma peixe no mar nesta situación de crise sistémica provocada polas súas propias políticas económicas –e sociais–, e a deriva totalitaria, o ecofascismo e o xa famoso darwinismo social militarizado están máis preto de nós do que poderiamos pensar.

Segunda. Que a esquerda transformadora non é nada, ou só será un pouso cada día máis residual de votos e postos institucionalizados, se non nace e se comporta como expresión dun activismo social decidido e continuado. Se non nace, por empregar o tópico, dende abaixo. Mentres a “esquerda política” non entenda, ou volva entender, que é na rúa onde se constrúen -continuamente- e se fan hexemónicas as ansias de mudanza social radical; e mentres a “esquerda social” non entenda, ou volva entender, que cómpre unha tradución política para loitar con eficacia tamén en campo inimigo; as posibilidades de éxito a penas pasarán da conquista dunha sorte de pequenas aldeas galas ou acampamentos de simpática resistencia que, sendo meritorios, non fan máis que maquillar o fracaso.

Non se me ocorre outra alternativa que apostarmos en primeira instancia por esa recuperación da rúa que, dito sexa de paso, non está a avanzar no noso país tanto como parece, por mor, fundamentalmente, da distorsión –ou ilusión– provocada por esas redes sociais de internet que, por unha banda, constitúen excelentes mecanismos de comunicación e organización, mais pola outra son refuxio dun activismo virtual totalmente contraproducente. Dáme a impresión que é isto último o que está a acontecer na Galiza cos “corpos activistas tradicionais”, incapaces de reaccionar non agora, senón dende hai anos, e ao meu xuízo perigosamente ameazados con rematar arrasados por esa nova onda de mobilización social que parece agromar co movemento 15M. E se ese 15M, como apunta Antoni Domènech, é a alternativa que nos queda?

Dúas son, ao meu xuízo, as principais reticencias do activismo galego organizado para non se sumar en masa –por agora– a esta nova onda de indignación e ansias de mudanza social que acampa xa non só en moitísimas prazas do Estado español, senón noutras de Europa e mesmo de América Latina.

Se a primeira fai referencia a unha certa perplexidade, ou sorpresa, por ver medrar tan axiña en número os acampamentos e persoas que reclaman parte –mesmo unha parte moi pequena– das cuestións básicas que os “vellos” activistas veñen defendendo dende hai unha chea de anos; a segunda ten que ver sen dúbida co carácter escasamente galego e galeguizado, mesmo demasiado “españolizado”, especialmente en cidades como A Coruña e Vigo, das mobilizacións, que teñen na súa meirande parte como referencia constante o espello da Porta do Sol de Madrid.

Estamos diante dun movemento aínda moi incipiente, que asemade protagonizan novos actores e que por riba emprega novas canles de comunicación e organización, que a moitos se lle/nos escapan. É por isto que é lóxico que, por unha banda, non teña demasiado definidas aínda as súas reclamacións e propostas –e que incluso se estean a mesturar allos con bugallos en moitísimas ocasións–; e que, pola outra, se desenvolva totalmente fóra dos circuítos do activismo “tradicional”.

O 15M está máis ca nada formado por persoas que exercen o activismo por vez primeira –malia que en acampamentos tan organizados como o de Madrid parece detectarse un apoio “na sombra” de colectivos xa expertos ben identificábeis–, sen contacto anterior con forma algunha de crítica social radical, e emporiso é entendíbel que vaian construíndo os seus argumentarios case dende cero, alleos a que a meirande parte deles levan expostos en papeis, ensaios e manifestos dende hai lustros.

Sigo a pensar que o movemento do que estamos a falar pouco o nada vai ensinar, dende o punto de vista ideolóxico e de construción propositiva, a quen leva anos a loitar contra o sistema, a quen levan anos indignados ou indignadas. As críticas case sempre van rematar nas mesmas conclusións antisistémicas. Porén, si pode aprendernos moito, moitísimo, sobre novos xeitos de proceder, de organizármonos e de chegar á xente para sumar masas críticas á loita, que debería ser o obxectivo primario do activismo. Fuxir desta escola renovada de política social que parece estar a agromar, como se xa tivésemos todo aprendido, só delata un ensimismamento tan inútil como fachendoso e desprezativo.

Polo que respecta ao carácter “español” da mobilización, este non parece estar en absoluto en contraposición coa realidade social das nosas cidades máis populosas, onde o sentimento “galeguista”, e xa que logo o emprego do idioma propio, é residual. Por dicilo doadamente, éche o que hai. Parece obvio que a maior parte do activismo galego até agora era hexemonicamente iso, galego. Isto fai que sexa dificilmente asimilábel o que está a acontecer, o que escoitamos moitas veces da boca dos mozos e mozas que acampan aquí e acolá, e que mesmo xere un rexeitamento radical. Porén, querería eu saber que porcentaxe deste activismo naceu xa “galeguizado” e que porcentaxe foi “galeguizándose” co tempo, tanto no eido idiomático coma no eido analítico.

Non dubido que a análise mental das eivas e alternativas que cadaquén vai xerando cando constrúe o seu espírito crítico por forza remata levando as ideas globais ao campo local, e na Galiza local tamén é nacional. Emporiso afastarse por puro sectarismo –dubido que acontecese o mesmo se o 15M comezara en Turín ou en Dublín– desta onda de mobilización, á que nos deberiamos amarrar como a lapa á pedra, pode ser un erro histórico para o activismo galego. Subirse a ela para por unha banda aprender e pola outra achegar outras visións –e porque non, a experiencia– parece o máis intelixente e responsábel. Entendo que #galicianrevolution quere ir por ese camiño.

Asemade, e para sermos realistas, o campo de batalla do movemento 15M, establecido por agora no nivel estatal, terá obviamente que mudar se quere acadar algúns dos obxectivos que se propón, por canto a meirande parte destes non se xogan xa no campo estatal, senón por unha banda no campo estritamente local –responsabilidades políticas co que máis nos afecta– e pola outra no campo supraestatal –Unión Europea, Institucións Financeiras Internacionais, etc. Os estados-nación esmorecen dende hai tempo.

Pouco hai que perder.

No entanto, isto non significa que debamos desprezar este novo agromar de indignación que, cando menos, propón unha sociedade mellor cá que temos e, sobre todo, supón un movemento significativo de quen até agora foi acusado de inactividade e pasotismo. Tan só por isto último, debémolo celebrar.

Asemade, non dubido que se o 15M logra a suficiente permanencia no tempo irá definindo con máis eficacia as súas propostas. Así evoluciona calquera proceso revolucionario, e este pode selo. Porén, o máis difícil é ese movemento inicial, esa perda do medo e esa fundamental (re)politización da sociedade civil, que intúo é o que están a facer os milleiros de mozos e mozas que acampan nas prazas públicas. Deixemos que sigan o seu camiño e cando menos deámoslles o noso apoio.

As cousas van tan rápido que reac- cións do activismo organizado ao agromar do Movemento 15M oscilan entre o entusiasmo esaxerado e o descreto absoluto. Entre os primeiros, hai quen xa ve nas protestas unha reprodución europea das rebelións de Tunisia ou Exipto, e que mesmo establece paralelismos entre a Porta do Sol e a praza Tahrir do Cairo. E algo diso haberá. O mundo non é un organismo de células inconexas.

Entre os segundos, hai desconfianza, xuízos moitas veces apresurados -pouco se pode xulgar por agora- e sobre todo un ridículo e irresponsábel afastamento dun movemento aínda incipiente, no que non albiscan propostas novidosas e ven outras interesadas. É entendíbel, mais se cadra estamos a pedir de máis. Se o activismo organizado non foi quen até agora de estender entre a mocidade o que pregoaba, bo será que os futuros activistas que están a saír do ovo estes días tiren as súas propias conclusións. Non dubido de que serán as mesmas, porén, renovadas, e que unha combinación entre vellos e novos activistas pode dar novos folgos a unha loita que vén de vello.

Ao meu xuízo non estamos a ver un movemento novo, senón un movemento de novos. As súas reclamacións non distan moito, na base, daquelas coas que o altermundismo naceu hai unha década e que co tempo evolucionaron cara ó anticapitalismo. O diferente é o espazo. Se o altermundismo agroma co Sur como campo de loita, porque era o Sur o que sufría -e aínda sofre- as consecuencias do fundamentalismo do mercado; agora é o Norte o que experimenta os axustamentos estruturais, a corrupción masiva e o desprezo do poder. É a mesma loita, mais desta vez na casa propia e con novos actores. E con máis posibilidades de vitoria.

Ramón, a través dos seus fabulosos textos, e a través do seu activismo, aprendeunos a debullar as engrenaxes dun modelo de sociedade extremadamente cruel, na que o culto ao financeiro, ao consumo, ao petróleo, ao urbanismo depredador e ao control social, a represión selectiva e a violencia está a construír un mundo invivíbel. Nestes tempos nos que a Unión Europea teima en se converter nun macroguetto de elites opulentas e insolidarias, nada mellor que repasar algúns dos seus libros, como A complexa construción da Europa superpotencia (Virus, 2005), para comprender o que está a acontecer e porque está a acontecer, e xa que logo para escollermos os camiños máis acaídos nesta loita tan xusta como desigual na que moitos e moitas estamos, dun xeito ou doutro, mergullados.

“Aínda sen descartar que Ramón permitise que a nosa vida fose máis fermosa, parece fóra de dúbida que a fixo máis consciente, máis díscola e máis solidaria”, dicía Carlos Taibo nunha das presentacións dos dous últimos libros que nos deixou, A quebra do capitalismo global e O Antropoceno.

Sen dúbida. Asemade, Ramón sempre defendeu ese termo de connotacións tan negativas para a orde dominante, “anti-sistema”, para definir as xentes e movementos sociais que andan a pular por unha mudanza radical do noso xeito de vivir, do noso modelo de (a)sociedade.

A para min inevitábel lembranza anterior, sérveme tamén para facer unha reflexión sobre as implicacións que deberiamos ter os “anti-sistema” -eu inclúome- nas eleccións municipais.

Obvio parece que, entre os diversísimos pensamentos e xeitos de actuar destes, existe a convición máis ou menos consensuada de que os camiños da mudanza pasan polos proxectos autoxestionados, pola organización dende abaixo, pola cooperación autónoma en barrios, aldeas, vilas e cidades, polo ocio creativo e o consumo consciente… e máis pola presión e concienciación social que pola acción política institucional, pois a acción política, os “anti-sistema”, exercémola decote.

Porén, sen renunciar nin un chisco a estes preceptos, acho que, na situación sistémica que por agora temos, cómpre unha certa dose de pragmatismo para tentar ir dando pasos meirandes. Se algo falta para a necesaria viraxe civilizatoria da que falamos é o tempo. Deixar as nosas vilas e cidades en mans da dereita por inacción electoral só significa dar pasos cara a atrás. Achegármonos ás organizacións políticas que poden ser máis sensíbeis ás nosas loitas, falar con elas e exporlles os nosos ollares podería ser un outro camiño. O que non quita que, despois, as critiquemos e presionemos con todas as ansias que consideremos oportunas.

Para responder a esta tétrica lóxica argallouse, e non precisamente por xeración espontánea, o triunvirato que hogano dirixe os destinos da humanidade e do planeta cara o abismo. Por unha banda están os lobbies, ou grupos de presión das grandes corporacións que dominan todos e cada un dos gobernos neoliberais cos máis imaxinativos e variados tipos de subornos; pola outra o que agora chaman think tanks, que debullan os programas de acción e os argumentarios xustificativos da barbarie; e para rematar os medios de comunicación, imprescindíbeis correas de transmisión que fan o papel de hemoglobina do poder no torrente sanguíneo do sistema-mundo. As tres partes desta indecente troika mestúranse entre si as máis das veces para adoutrinar e dominar sen, aparentemente, ser vistas como obxectivos. Así é como funciona este organismo, de comportamento parasito e depredador. Até que o malparado hóspede, se antes non é consumido de vez, decida pór fin á unha relación trófica tan inxusta como insoportábel. E que é un parasito sen hóspede? Historia.

Descoñezo que think tank ideou iso de “vivimos por riba das nosas posibilidades”, que ao cabo non é máis que outra socialización máis, a das culpas, para repartir, e non precisamente con proporcionalidade, a desfeita sistémica -benvida sexa- e de paso xustificar o antedito parasitismo do capital. Mais quen o ideou, fíxoo a conciencia.

Obviamente, cada persoa deste mundo, e sobre todo cada súbdito do mundo do Norte, ten a súa parte de responsabilidade neste panorama multicrise que escurece a nosa esfera azul. Agora máis ca nunca chegou o tempo de que cadaquén se pregunte como afecta ao resto da humanidade o seu xeito de vida, as súas accións diarias e mesmo, ou se cadra sobre todo, as súas inaccións e os seus moitas veces deliberados silencios.

No entanto, non todos estamos no mesmo andar deste mundo piramidal, non todos compartimos a mesma capacidade analítica, non todos podemos dar o compromiso necesario e non todos adquirimos -ou podemos adquirir- o “poder suficiente”. Si entre todos, certo é, pero non cada un.

Ao cabo, non coñezo mentira máis grande, porque realmente estamos a vivir moi por baixo das nosas posibilidades. Das nosas posibilidades creativas, das nosas posibilidades cooperativas, das nosas posibilidades espirituais e, sobre todo, das nosas posibilidades democráticas como persoas e como pobos. Desenvolvamos estas… e lograremos un mundo sen parasitoses sociais.