ENTREVISTA CON PEDRO GÓMEZ-VALADÉS, PRESIDENTE DA ASOCIACIÓN GALEGA DE AMIZADE CON ISRAEL
Recomenda facer voluntariado nos Kibbutz aos xoves galegos? Por qué?
Por suposto! Sen dubidalo! Hai anos a esquerda europea, antes de caer na desorientación na que vive (vivimos, eu son de esquerdas e asumo a miña parte de responsabilidade) o kibbutz, a experiencia socialista israelí era un modelo e un lugar onde cada ano acudían centos de rapaces e rapazas de toda Europa para respirar e transpirar liberdade, espirito de sacrificio, tenacidade e loita por unha sociedade mellor, máis xusta e máis democrática. Desde logo que recomendo a todo o mundo que visite e a ser posíbel conviva nun Kibbutz.
Estivo algunha vez nun Kibbutz. Cal foi súa experiencia?
Si. O kibbutz é a experiencia socialista democrática máis humana e exitosa do último século. Un modelo de convivencia e de traballo colectivo que inexplicabelmente non se ten exportado e implantado noutros lugares do mundo.
Cómo pode a súa asociación axudar aos galegos a coñecer a cultura xudaica?
AGAI é consciente das súas limitacións. Nós non podemos resolver o esquecemento de séculos no que a sociedade galega viviu do seu pasado xudeu. Mais si podemos traballar (e traballamos) para favorecer unha maior toma de conciencia sobre a riqueza que representa para Galicia coñecer e coidar a súa pegada xudía. Camiñar polas rúas do barrio xudeu de Ribadavia, mercar uns doces hebreos na Tafona de Herminia son cousas que podemos facer hoxe. Desde AGAI temos un proxecto do que xa cumprimos as dúas primeiras etapas en Monforte de Lemos e Tui, de organizar xornadas de convivencia cultural, xornadas nas que coñecemos coa colaboración nestes casos dos Concellos de Monforte de Tui, o pasado xudeu destas dúas vilas, logo temos un xantar, un Seudat Shabat no que comemos pratos de cociña sefardí.
Temos a idea de ir percorrendo toda a xeografía xudía de Galiza. Ribadavia proximamente, logo Betanzos, Baiona, A Coruña… e teño que dicir que as dúas primeiras xornadas tiveron un éxito espectacular de asistencia.
Qué futuro quere para Israel, un ou dous Estados?
Rotundamente dous Estados para dous pobos. Esa é a única posibilidade real. Un estado nacional xudeu para Israel e un estado nacional árabe para Palestina. A fórmula dun só estado binacional é só un arma de certos hooligans que desde fóra axitan esta reivindicación non co ánimo de resolver o conflito, senón co ánimo de que Israel desapareza. Absurdo. Na zona os palestinos e os israelies queren ter estados propios independentes. Aquí algúns maís papistas que o Papa queren dicir como os afectados deben resolver as súas diferenzas.
Pode narrar cómo naceu a iniciativa de abrir Asociación Galega de Amizade con Israel?
Hai xa cinco anos desde aquel chuvioso primeiro de decembro de 2006 en Compostela no que un ilusionado grupo de xentes chegadas de toda Galiza nos reunimos para dar a luz a que sería a Asociación Galega de Amizade con Israel – AGAI.
Un feixe de galegos e galegas que nos días finais de 2006, lembremos ano declarado publicamente da Memoria, dimos o paso colectivo de conxuntar esforzos e ilusións na defensa do noso patrimonio, da nosa memoria. Porque a nosa memoria, a nosa Memoria Histórica como galegos non se pode comprender sen entender e sen atender a pegada que a presenza secular do pobo xudeu deixou entre nós. Porque non é só pétreo barrio xudeu de Rivadavia! O pobo galego-xudeu, que cen anos após o edicto de Expulsión dos Reis Católicos aínda permanecía entre nós, tivo unha forte presenza nos catro puntos cardinais do noso País. Desde A Coruña a Tui. Desde Monforte de Lemos a Santiago de Compostela. Desde Allariz a Pontevedra. Desde Ribadavia a Betanzos. Ou ben outro exemplo do testemuño xudeu galego nas fermosísimas páxinas da incomprensibelmente pouco coñecida e excepcional Biblia Kennicot. A Biblia xudía de Galicia.
Recuperar pois, a memoria daqueles tempos é recuperármonos un pouco mais a nós mesmos, como galegos construídos ao longo da nosa historia era un dos motivos que un primeiro de decembro de 2006 xuntou a un cento de galegas e galegos no Casco Vello compostelán. Mais non foi só a reivindicación da pegada xudía en Galicia a que nos moveu a dar o paso de constituir AGAI. Como galegos comprometidos somos tamén profundamente europeos. E no corazón da nosa vella Europa, no corazón do aínda quente século XX, Europa pariu a maior besta que as terras e os tempos deron a luz. O nazismo, coa súa delirante e inhumana industria do exterminio, é o punto álxido de séculos de débeda moral acumulada de Europa coa súa propia alma xudía.
QUÉ É A AGAI
Recordar o Holocausto é obriga moral de todos os que militamos con paixón na nosa condición humana. É a nosa obriga manter aceso o facho do recordo na memoria dos millóns de mortos sen tumba. Loitar xa que logo, contra a banalización e o esquecemento da Shoah, é obriga, ou debera selo, de todo demócrata.
Pasados cinco anos do nacemento de AGAI seguimos constatado no día a día que a visión que na maioría das ocasións ten a cidadanía galega do conflito árabe-israelí non se axusta nin por aproximación á realidade. Porque o problema non se pode tratar coma normalmente se trata, coma un cutre guión en branco e negro ou un western de bos e malos. Este é sen dúbida un conflito dramático, poliédrico, con mil aristas e matices, que esixen un esforzo de atención que moitas veces por diferentes motivos non se ten. E desde AGAI entendemos que non pode ser tratado desde posicións simplistas, maniqueas e sesgadas que presenten como información o que só é propaganda antiisraelí. E desde logo, o que temos claro é que manter posicións acríticas cos palestinos, como se despois de 63 anos de conflito non tiveran ningunha responsabilidade na súa non resolución, é un fraco favor á comprensión do problema.
A.G.A.I. nace hai xa cinco anos co convencemento de que da información real e o máis obxectiva posíbel virá sen dúbida unha mellor e máis imparcial análise do conflito. E xa que logo, desde hai xa cinco anos achegar información, desde a modestia consciente das nosas limitacións, é un obxectivo fulcral da nosa Asociación Galega de Amizade con Israel. Actitudes violentamente antidemocráticas como as que non hai moitos días vimos de padecer na Universidade de Vigo, onde un fato de estalinistas frustrados boicoteou de xeito violento, agrediunos, polo simple feito de organizar unha conferencia sobre a conmemoración dos 25 anos de relacións diplomáticas entre España e Israel, amosan máis unha vez a pertinencia da existencia nosa Asociación.
Qué beneficios sociais aporta para a comunidade galega?
Pois eu diría que precisamente agora que AGAI está de aniversario non poder resumir cinco anos de actividades nunhas soas palabras é o maior éxito de AGAI. Centos de conferencias, proxeccións, exposicións, semanas de cine, viaxes a Israel, publicacións e unha incansábel presenza na rede, son o noso mellor e máis gratificante aval. Os feitos amosan que se AGAI non existise moitas cousas non se terían feito. Por exemplo que o Parlamento de Galicia, casa común de todas as galegas e galegos conmemore todos os 27 de xaneiro o Día Internacional de Recordo das Vítimas do Holocausto, unha iniciativa de AGAI, é un dos éxitos dos que humanamente estamos máis orgullosos.
RÚA EDUARDO MARTINEZ ALONSO
A BIBLIA XUDÍA EN GALICIA
Recentemente a UNESCO recoñeceu a Palestina como un estado. Pensa que Israel e Palestina están cada vez máis preto de un tratado de paz?
Oxalá! Pretendo ser sempre optimista. Tamén neste duro conflito. Conflito na que as dúas partes saben cal será o acordo final, as dúas partes coñecen e teñen as pezas do puzzle. Falta so (nada máis e nada menos!) por cada peza no seu lugar. Si. Son optimista.
Cal é o seu rincón favorito de Israel? Por qué?
Uff… dificil. Hai moitos rincons inesquecíbeis nese pequeno gran País. Mais se tivera que escoller un só diríache o Monte Herzl. Alí, nun fermosísimo e frondoso xardín, resúmese a vontade de ser, de vivir do pobo xudeu. Pero camiñar pola Cidade Vella de Jerusalém, polas intrincadas rúas de Safed, ver o solpor en Acco, respirar a enerxía vital de Tel Aviv son lugares que non se esquecen.
Pode contar unha historia persoal sobre o conflito árabe-xudeu?
Hai uns anos, estiven en Sderot. E poucas horas antes de chegar a esta pequena vila israelí na fronteira con Gaza, cairan varios fogetes disparados polos islamo-fascistas de Hamas contra obxectivos civis en Sderot. Durante meses, durante anos, Israel sufriu e sufre o acoso indiscriminado do terrorismo palestino desde Gaza. Un territorio non esquezamos no que non hai ocupación nin presenza israelí. No que no ano 2005 foron evacuados todos os asentamentos e o exercito israelí saiu por completo da Franxa de Gaza. Pois ben, desde o día seguinte da saída israelí de Gaza, os terroristas de Hamas no lugar de facer país, construir unha Gaza mellor coa enorme axuda da comunidade internacional, no lugar de convertir as grandes praias de Gaza en fonte de riqueza, de progreso e de benestar para os palestinos, dedicáronse a sabotear o proceso de paz. Delirante. Esa visita a Sderot impactoume.
Estamos preto do ano novo, Cómo funciona o calendario xudeu? (explicar en qué ano están e por qué usan ese sistema de medición)
O calendario xudeu é lunisolar; os meses empezan coa lúa nova e duran vinte e nove ou trinta días, mentres que o calendario solar ten doce meses. O desfase entre o ano solar e o lunar corríxese engadindo un mes a determinados anos embolismales. Este axuste permite que as festas se celebren na estación correspondente. Os anos comúns e os embolismales forman un ciclo de dezanove anos. Sete de cada ciclo (3, 6, 8, 11, 14, 17, 19) son embolismales. Deste xeito e mediante cálculos complexos pódese evitar que a festa de Yom Kipur caia en venres ou domingo co fin de que non haxa dous «sábados» (dobre celebración) seguidos e Pésaj non o faga en luns, mércores ou venres. Un conxunto de sete días forma unha semana que acaba no sábado, shabat. O resto dos días non ten nome propio, chamándoos polo seu ordinal: día primeiro (domingo), día segundo (luns), día terceiro, etc…
En canto ao cómputo dos anos, o xudaísmo toma como punto de partida o da creación do mundo, que segundo a tradición rabínica tivo lugar no 3760 a .C. (así o ano 2011 d.C. corresponde ao 5772 da creación). O ano comeza no mes de Tisrí que se corresponde, segundo o tipo de ano, cos meses de setembro ou de outubro. A enumeración dos meses, seguindo o calendario babilónico, comeza na primavera. Os meses do ano son: Nisán, marzo/abril; Iyar, abril/maio; Siván, maio/xuño; Tamuz, xuño/xullo; Ab, xullo/agosto; Elul, agosto/setembro; Tishri, setembro/outubro; Marjesván, outubro/novembro; Kislev, novembro/decembro; Tébet, decembro/xaneiro; Sébet, xaneiro/febreiro; Adar, febreiro
Para leer más información sobre el movimiento Kibbutziano ver el pdf en el siguiente link (http://www.kibbutz.org.il/eng/diarios/090608_kibutz-crumo.htm)